Indicator voor bariatrische ingrepen gepubliceerd

Na een indicator inzake arthroscopische menisectomie en één inzake de urgentie van NMR-onderzoeken, is er op 25 september 2023 een derde indicator inzake overconsumptie gepubliceerd op voorstel van de DGEC.

Deze indicator voert een wachttermijn in voor bariatrische ingrepen, met name een periode van minimaal drie volledige kalendermaanden tussen de eerste raadpleging van de patiënt met een bariatrische chirurg en het tijdstip van de eigenlijke bariatrische ingreep wordt voor alle patiënten vastgelegd. De drie volledige kalendermaanden beginnen te lopen vanaf de eerste dag van de kalendermaand die volgt op de dag van de raadpleging. Bij hoge medische nood kan hiervan gemotiveerd worden afgeweken.

Hierna vindt u de integrale tekst van deze beslissing.

FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID

Indicator voor het vastleggen van een minimale intervalperiode tussen de eerste raadpleging van de patiënt met een bariatrische chirurg en de eigenlijke bariatrische ingreep

Indicator gepubliceerd overeenkomstig artikel 73, § 3, van de wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen gecoördineerd op 14 juli 1994, GVU-wet

Er werd door het comité van de verzekering voor geneeskundige verzorging en de algemene raad van het RIZIV alsook door de regering geopteerd om een methode voor de integratie van de gezondheidszorgdoelstellingen in de keuzes van de ziekteverzekering te ontwikkelen, dit in combinatie met een dynamisch meerjarig budgettair kader en meer focus op "appropriate care", de juiste zorg op de juiste plaats op het juiste moment en aan de juiste prijs.

De implementatie van indicatoren blijft één van de hefbomen om hiertoe te komen, met als doel efficiëntiewinsten te genereren door het terugdringen van inappropriate care. De aldus vrijgekomen middelen worden terug geïnvesteerd binnen de gezondheidszorg.

Indicatoren zijn niet absoluut, waarbij gemotiveerde uitzonderingen steeds mogelijk blijven. In die zin is een indicator een verantwoordingsdrempel.

De indicatoren moeten peilen naar doelmatiger gebruik van de beschikbare middelen binnen de gezondheidszorg en zijn wetenschappelijk gefundeerd en rationeel.

De waarde van een indicator wordt berekend op basis van wetenschappelijke publicaties en data-analyses in overleg met de beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen.

NOTA

Uit de KCE-studie over de werkzaamheid, veiligheid en kosteneffectiviteit van bariatrische chirurgie (KCE-rapport 316A, 2019) bleek dat chirurgie effectiever is dan de conservatieve behandeling bij morbide obesitas en ernstige obesitas, in combinatie met andere aandoeningen. Aan de andere kant lost de ingreep niet alle problemen op, en is er een risico op complicaties en nevenwerkingen. Voor een succesvol, langdurig effect moet de patiënt zijn voedingsgewoonten en gedrag (bv. meer lichaamsbeweging) namelijk levenslang aanpassen, en moet hij zich langdurig medisch, nutritioneel en psychologisch laten opvolgen. Hierover moet hij dan ook goed worden geïnformeerd, en hij moet een goede begeleiding krijgen, zowel vóór als na de ingreep.

Het voorstel 8 uit het KCE-rapport 329As van 2020 stelt: `Een periode voorzien van minimaal 3 maanden tussen de eerste raadpleging en de eigenlijke bariatrische ingreep, behalve bij dringende medische redenen. Het KCE stelt voor om de duur van deze periode op te volgen als een indicator in het bariatrisch register. Deze indicator kan samen met indicatoren m.b.t. de post-operatieve fase (bv. naleving van follow-afspraken) worden gebruikt om de zorgkwaliteit te controleren. Naast de duur van de pre-operatieve fase, is het ook cruciaal om de verschillende inhoudelijke stappen te bepalen voor een "goed" pre-operatief zorgpad, en deze aan te passen aan de kenmerken van de patiënt en het type ingreep.'

De periode van minimaal drie maanden tussen de eerste raadpleging en de ingreep is evenwel niet duidelijk omschreven in dat rapport. Er heerst onduidelijkheid over het type van raadpleging dat wordt beoogd (huisarts? psycholoog? diëtist? chirurg?...).

Dit voorstel voorziet een periode van minimaal 3 tot 4 maanden tussen de eerste raadpleging van de patiënt met een bariatrische chirurg en het tijdstip van de eigenlijke bariatrische ingreep. Dat maakt de monitoring uniform waarbij een eerste contact met een chirurg ruim voorafgaand aan een te plannen ingreep als essentieel wordt aanzien.

Een data-analyse werd verricht in september 2022 waarbij de correlatie werd nagegaan van de datum van de aanrekening van een voorafgaande raadpleging door een bariatrische chirurg en de datum van de aanrekening van de effectieve bariatrische ingreep. Er werd daarbij rekening gehouden met de mogelijkheid dat de chirurg die de raadpleging houdt niet noodzakelijk de instrumenterende chirurg is, hetgeen in een aantal bariatrische centra het geval is.

De analyse focuste op een intervalperiode tussen de raadpleging en de ingreep gaande van minder dan 3 maanden, 3 tot 4 maanden, 5 tot 6 maanden en meer dan 6 maanden. Voor een aantal patiënten was er geen voorafgaandelijke raadpleging bij een bariatrisch chirurg terug te vinden.

 

De analyse werd uitgevoerd per ziekenhuis, en per chirurg binnen elk ziekenhuis.

In Frankrijk stelt de `Haute autorité de la santé' een preoperatieve fase met een minimumduur van zes maanden voor.

In Zwitserland voorzien de richtlijnen van de `Swiss Society for the Study of Morbid Obesity's' afgevaardigd door het `Office fédéral de la santé publique', een minimuminterval van drie maanden.

De invoering van een minimale pre-operatieve periode waarin een raadpleging door een bariatrisch chirurg moet gebeuren, kan eventueel een aantal patiënten doen afzien van een ingreep. Dat kan theoretisch tot een beperkt minder aantal ingrepen leiden. De efficiëntiewinst die daarmee gepaard gaat, zal wellicht worden besteed aan extra uitgaven aan diëtisten, psychologen en andere zorgverleners (transversale zorg).

De nomenclatuur voorziet nu al in een verplicht dieet van minstens een jaar voorafgaand aan de ingreep, zodat de patiënt over voldoende tijd beschikt om een raadpleging bij de chirurg in te plannen.

INDICATOR

Overeenkomstig artikel 122ter, § 4, 3° bis van het Koninklijk besluit van 3 juli 1996 tot uitvoering van de wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen, gecoördineerd op 14 juli 1994, stelt de Nationale raad voor kwaliteitspromotie de volgende indicator vast:

Een periode van minimaal drie volledige kalendermaanden tussen de eerste raadpleging van de patiënt met een bariatrische chirurg en het tijdstip van de eigenlijke bariatrische ingreep wordt voor alle patiënten vastgelegd. De drie volledige kalendermaanden beginnen te lopen vanaf de eerste dag van de kalendermaand die volgt op de dag van de raadpleging. Bij hoge medische nood kan hiervan gemotiveerd worden afgeweken.