Minister Vandenbroucke is geen fan van de rechtsstaat … noch van zijn regeringspartners

Op vrijdag 6 november jl. waren de artsenverenigingen uitgenodigd door het kabinet Vandenbroucke op een (digitale) meeting over de terug-naar-werk-maatregelen. De minister was ook zelf van de partij en op de agenda stond onder meer een brief met kritieken die we hadden geformuleerd op het wetsontwerp TNW II.

Eén van de belangrijke kritieken uit die brief betreft het feit dat het TNW-ontwerp in administratieve boetes (tot 27.000 euro) voorziet voor artsen die ‘ten onrechte’ arbeidsongeschiktheid zouden attesteren.

Los van het feit dat het over een (zeer) hoog (maximum)bedrag gaat, kunnen we in het principe dat ‘ten onrechte’ (lees: bedrieglijk) attesteren gesanctioneerd wordt, wel inkomen. Wat we aan de kaak gesteld hebben, is echter dat het wetsontwerp veel te ruim geformuleerd is en zich niet tot bedrog (zoals attesteren zonder de patiënt eerst te onderzoeken of zonder objectieve medische reden) beperkt. De huidige formulering van de wettekst sluit bijvoorbeeld niet uit dat zo’n boete opgelegd wordt enkel omdat de duur van een getuigschrift (statistisch) afwijkt van een gemiddelde duur.

Dat kan en mag volgens ons de bedoeling niet zijn en dat willen we klaar en duidelijk hebben. In de zgn. memorie van toelichting op het wetsontwerp staat weliswaar een indicatie in die zin, maar dat is niet hetzelfde, wij willen dat dit ook in de wettekst zelf met zo veel woorden wordt opgenomen.

Het Kartel heeft dit al in juli 2026 aan het kabinet laten weten, daarna is dat nog eens gebeurd via een nota die de drie syndicaten samen in september 2026 hebben bezorgd. 

Daarnaast heeft (de afdeling wetgeving van) de Raad van State precies hetzelfde gezegd als wat wij vragen, met name: pas de tekst van de wet aan conform wat er in de memorie van toelichting staat. We willen u dat advies niet onthouden en geven het hierna letterlijk weer: 

“Rekening houdend met de therapeutische vrijheid waarover de arts beschikt wanneer hij een arbeidsongeschiktheid vaststelt die vereist dat een medisch getuigschrift opgesteld wordt, is het ondenkbaar dat hem een geldboete opgelegd wordt uitsluitend om de reden dat het inspecterend personeel van de Dienst voor geneeskundige evaluatie en controle zou menen dat het getuigschrift incorrect is op grond van een afwijkende medische beoordeling van de vastgestelde arbeidsongeschiktheid. De soepele interpretatie die de gemachtigde Iijkt te verlenen aan de bepaling, is dan ook niet aanvaardbaar. De voorliggende bepaling kan immers alleen gelezen worden in de geest van de toelichting erbij, namelijk dat de arts alleen aansprakelijk gesteld kan worden in klaarblijkelijke en bewezen gevallen van bedrog”.

Wij vielen dan ook van onze stoel bij het horen van het antwoord van de minister op onze vraag waarom hij dit weigert aan te passen: “Het is nu te laat om dat te doen, want ik wil dat deze nieuwe wet op 1 december in voege treedt”. Om er dan nog aan toe te voegen: “En het heeft toch geen zin meer om dit voor te stellen aan de regering, want de NVA en de MR blijken ervanuit te gaan dat alle artsen fraudeurs zijn…”.

Nu mogen adviezen van de afdeling wetgeving niet bindend zijn, als een advies zo duidelijk en vernietigend is, is het minstens een teken aan de wand dat een minister en een regering het straal negeren. Het lijkt een rechtsstaat onwaardig te zijn…