Opinie: de Minister van Sociale Zakelijkheid

Dr. Thomas Gevaert heeft een opiniestuk in De Tijd geschreven naar aanleiding van de Kaderwet van minister Vandenbroucke. Daarin worden nagels met koppen geslagen. Via onderstaande link kunt u zelf even meelezen.

https://www.tijd.be/opinie/algemeen/frank-vandenbroucke-de-minister-van-sociale-zakelijkheid/10611113.html

Niet-abonnees van De Tijd vinden de tekst ervan hierna terug.

Minister Vandenbroucke is een intelligent man. Kent zijn dossiers beter dan vele van zijn collega’s vakministers. Sluw ook. Bespeelt handig de media. Laat je tijdens onderhandelingen denken dat er onderhandeld wordt. Hanteert de verdeel en heers tactiek tussen zorgverstrekkers. Komt pas ter elfder ure met uitgewerkte voorstellen zoals zijn huidige kaderwet.

Wat hij echter te weinig is, is een man die voeling heeft met het veld waarvoor hij bevoegd is en beleid maakt. Als doorwinterd academicus luistert hij graag naar experts en rapporten. We zagen het tijdens de pandemie en we zien het nu opnieuw. Zo krijg je een technocratisch beleid met veel doelstellingen, commissies, statistiek en cijfertjes waar controle het haalt van vertrouwen en dogmatiek van pragmatisme.

Daarom zijn vele artsen en andere zorgverstrekkers zo boos om de voorliggende kaderwet. Omdat het een zoveelste poging is om artsen en andere zorgverstrekkers in een keurslijf te duwen dat veel beroepsvreugde en professionele autonomie doodknijpt. Omdat het artsen opnieuw beschouwt als bankiers die woekerpolissen aansmeren ipv als zorgverstrekkers die slecht slapen van een patiënt die in slechte papieren zit of van een diagnostisch probleem. Zijn er sjacheraars en geldwolven: zeker, zoals overal. Verdienen we als artsen veel tot teveel: daar kan je een sereen debat over voeren. Een factueel en inhoudelijk debat, geen politique politicienne. De discussies rond herijking van de nomenclatuur zijn trouwens lopende, net omdat een eerlijkere verloning tussen artsen te krijgen.

Maar als je alle artsen als mogelijke sjacheraars ziet, dan voer je een financieel keurslijf in met maximumtarieven én het penaliseren van artsen die om welke reden dan ook vinden dat de overheidstarieven niet afdoende zijn. Dan eigen je jezelf de mogelijkheid toe om Rizivnummers in te trekken, misschien is een kritisch opiniestuk al voldoende. Dan gebruik je chantage zoals het kunnen intrekken van de indexatie, wat hij voor zijn eigen achterban onaanvaardbaar zou vinden. Zelf ben ik geconventioneerd, maar ik ga altijd het recht verdedigen om te deconventioneren. Omdat ik weet dat dit vaak een gewogen keuze is.

Waar we als sector in tekort schieten is transparantie naar de patiënt toe. De patiënt moet op voorhand weten hoeveel hij/zij extra moet betalen (zelf of via hospitalisatieverzekering) én de patiënt moet achteraf op de factuur kunnen zien waarvoor die extra’s dienen (voor de zorgverstrekker, voor infrastructuur, voor het electronisch patiëntendossier etc.). Transparantie naar geleverde zorgkwaliteit ook.

En waar we ook collectief beter moeten doen is rationele zorgconsumptie, zowel zorgverstrekkers als patiënten.

Het is niet dat er niet moet hervormd worden. Zeker wel. Maar goede hervormingen gaan traag en zijn uitgedokterd en afgetoetst met en door het veld, net omdat je daardoor meer ogen hebt om te speuren naar ongewenste neveneffecten. Nevenschade zoals het ontrafelen van het precair financieel ecosysteem in de zorg wanneer je dogmatisch supplementen drastisch wil beperken. Of zoals goede zorgverstrekkers die hun beroep niet meer kunnen uitoefenen omdat er wordt gecentraliseerd obv rapporten en niet obv het medisch-menselijke ecosysteem.

De Minister doet uiteraard ook goede zaken, zoals geestelijke gezondheidszorg een prominente plaats geven of zich omringen met dossierkenners waardoor je zelden luchtledig beleid krijgt. Het is een Minister met een hart voor de sector, dat kan niemand ontkennen. In de voorliggende kaderwet staan trouwens legitieme wensen, zoals meer artsen in de conventie krijgen. Maar dergelijke fundamentele hervormingen moet je invoeren in overleg én als geheel. Niet de electoraal interessante luiken eruit lichten en voor de rest meerdere jaren uittrekken.