ASGB-congres: slottoespraak Dr Gevaert over ‘de vakbond’

De vakbond. Voor mij was dit gelinkt aan spoorbonden die het treinverkeer platleggen. Aan stakingspiketten. Aan overal nee op zeggen. Aan brugpensioen opnemen door jezelf te laten ontslaan. Aan corporatisme quoie.

En nu sta ik zelf bijna 2 jaar mee aan het hoofd van een vakbond. Mijn oude ik draait zich om in zijn graf omwille van zoveel hypocrisie. Edoch. Enige principiële lenigheid is onontbeerlijk om te overleven.

Want wat het ASGB/Kartel mij geleerd heeft is dat belangenverdediging meerlagig kan zijn. Je kan louter je eigen belangen verdedigen of naast je eigen belangen ook oog hebben voor de belangen van de andere actoren in je omgeving. Voor medisch syndicalisme betekent dit ook oog hebben voor de belangen van de patiënt – voor wie we werken – en de belastingbetaler – die ons voor 80% betaalt.

Ik zou zelfs verder gaan: het is in ons eigen belang oog te hebben voor de belangen van de andere stakeholders in het zorgsysteem, nl. patiënten en overheid. En het is net in die zone van nuance en pragmatisme dat wij bij ASGB/Kartel trachten te werken.

Ja, maar jullie zijn mossel noch vis krijgen we dan als kritiek. Nee, we zijn net mossel EN vis. Wit en zwart. Slim en dom. Dan weer juist , dan weer fout. Menselijk dus. We proberen te wegen in onderhandelingen, dossiers uit te werken, niet bij voorbaat nee of ja te zeggen maar op basis van interne discussies onze positie kenbaar te maken. En elk akkoord is een compromis. Ik denk dat we dit – in al onze onvolmaaktheid – toch eerlijk trachten te communiceren. Duidelijk maken aan onze leden dat we doen wat we kunnen – verre van feilloos – en we steeds met collega’s, overheid en ziekenfondsen tot een vergelijk moeten komen. Het alternatief is dat we 100% ons goesting doen, maar dan doen de overheid en belastingbetaler ook hun goesting. Kijk bv. naar Angelsaksische landen waar dit toe kan leiden.

Ja, maar jullie zetten nooit je voetje. Que? We zetten regelmatig ons voetje, maar wel beargumenteerd. We hebben tegen het budget 2023 gestemd, omdat de Minister geconventioneerde artsen wilde bevoordelen t.o.v. niet-geconventioneerde artsen en omdat we gedwongen werden te rationaliseren zonder te herinvesteren. We zijn als enige niet akkoord gegaan met het voorstel rond Art 155 § 3 omdat het niet ver genoeg ging. Wij willen immers een duidelijkere lijst van aanrekenbare kosten – en dus een wetswijziging – én enkel een afrekening in reële kosten en niet in percentages. En we zijn zeer kritisch geweest – en zijn dat nog steeds – rond de transversale projecten en geïntegreerde zorg waar men ons rond de oren slaat met dure casemanagers, zorgcoördinatoren en bureaucratische tijgergeneeskunde.

Maar we sluiten ook vele akkoorden, zoals de 2-jaarljjkse tariefakkoorden, het akkoord rond de standstill van de supplementen, de CO voor de ASO’s enz. En als we akkoorden sluiten, gaan we die niet een maand later opzeggen. Zijn we daar unisono tevreden mee? Uiteraard niet, maar in een democratie moet je geven en nemen, zeker vanuit een minderheidspositie. Politiek is de kunst van het haalbare, niet het wensbare.

Ik denk dat onze invloed de voorbije decennia duidelijk was. Impulseo, GMD, hervorming van de nomenclatuur, de krijtlijnen ervan kwamen uit onze koker. En in nieuwe dossiers zoals rond hervorming van ziekenhuisfinanciering, supplementen,  praktijkondersteuning, New Deal en wachtposten leggen we uitgewerkte pistes op tafel, zoals vandaag hopelijk een beetje geïllustreerd werd.

In ons DNA zit pragmatisme en realisme. Niet in hardnekkig conservatisme of flowerpower tekentafelgeneeskunde.

De redenen waarom ik me zo thuis voel bij ASGB/Kartel zijn de open debatcultuur en de horizontale organisatie. De multidisciplinariteit en de drang om visie te ontwikkelen. De consequente koers. De onafhankelijkheid zonder politieke verwevenheid. De afwezigheid van stammentwisten.

De komende verkiezingen zijn een mogelijkheid om meer aanhang te winnen voor ons verhaal. Is dat zoveel beter dan dat van de collega’s? Nee, het is anders. We leggen andere accenten. We werken inhoudelijk en onafhankelijk. We dreigen niet om de haverklap met juridische procedures en schuren ook niet tegen de overheid aan. Dat is goed zo in een democratie. Kiezers moeten mogelijkheden hebben. Zij hebben de stem. Aan ons om hen trachten te overtuigen.

Mijn grootste wens is dat veel meer artsen gaan stemmen, meer nog dan voor ons te stemmen. Want de overheid  - ze zal het niet toegeven – is gebaat bij een lage opkomst. Want zo kan ze schermen met een laag draagvlak voor de medische vertegenwoordigers en meer soloslim zaken trachten door te duwen. Het is aan de stille meerderheid van onze collega’s – zo'n 70% heeft de vorige keer niet gestemd- on hun democratisch  recht in juni uit te oefenen.