Planning van het medisch aanbod
Geachte collega
In het BS van 10/8/2017 verscheen een KB i.v.m. de planning van het medisch aanbod.
met collegiale groet, het ASGB-bestuur
Publicatie: 2017-08-10
FEDERALE OVERHEIDSDIENST VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU |
31 JULI 2017. - Koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 12 juni 2008 betreffende de planning van het medisch aanbod
VERSLAG AAN DE KONING
Sire,
Dit koninklijk besluit heeft tot doel het maximaal aantal geattesteerde kandidaten te bepalen dat toegang heeft tot een opleiding leidend tot één van de beroepstitels voorbehouden aan de beoefenaars van de geneeskunde voor het jaar 2023.
Het vastleggen van de quota heeft tot doel de stabiliteit en kwaliteit van de medische workforce op middellange termijn te garanderen.
Overeenkomstig artikel 92, § 1, 1° van de wet betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen, gecoördineerd op 10 mei 2015, wordt het globale aantal vastgelegd voor België en opgesplitst per Gemeenschap.
De in dit besluit vastgestelde quota voor het jaar 2023 zijn conform het advies 201_04 van de Planningscommissie-Medisch aanbod dat op 7 maart 2017 werd uitgebracht.
Teneinde transparant te zijn, wordt dit advies van de Planningscommissie-Medisch aanbod, alsook het advies van de Raad van State, in bijlage van dit besluit gepubliceerd.
Ik heb de eer te zijn,
Sire,
Van Uwe Majesteit,
de zeer eerbiedige en zeer getrouwe dienaar,
De Minister van Volksgezondheid,
M. DE BLOCK
ADVIES 61.555/2 VAN 19 JUNI 2017 VAN DE RAAD VAN STATE, AFDELING WETGEVING, OVER EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT `TOT WIJZIGING VAN HET KONINKLIJK BESLUIT VAN 12 JUNI 2008 BETREFFENDE DE PLANNING VAN HET MEDISCH AANBOD'
Op 19 mei 2017 is de Raad van State, afdeling Wetgeving, door de Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid verzocht binnen een termijn van dertig dagen een advies te verstrekken over een ontwerp van koninklijk besluit `tot wijziging van het koninklijk besluit van 12 juni 2008 betreffende de planning van het medisch aanbod'.
Het ontwerp is door de tweede kamer onderzocht op 19 juni 2017.
De kamer was samengesteld uit Pierre Vandernoot, kamervoorzitter, Luc Detroux en Wanda Vogel, staatsraden, Sébastien Van Drooghenbroeck en Jacques Englebert, assessoren, en Béatrice Drapier, griffier.
Het verslag is uitgebracht door Xavier Delgrange, eerste auditeur-afdelingshoofd.
De overeenstemming tussen de Franse en de Nederlandse tekst van het advies is nagezien onder toezicht van Pierre Vandernoot.
Het advies, waarvan de tekst hierna volgt, is gegeven op 19 juni 2017.
Aangezien de adviesaanvraag ingediend is op basis van artikel 84, § 1, eerste lid, 2°, van de wetten `op de Raad van State', gecoördineerd op 12 januari 1973, beperkt de afdeling Wetgeving overeenkomstig artikel 84, § 3, van de voornoemde gecoördineerde wetten haar onderzoek tot de rechtsgrond van het ontwerp, de bevoegdheid van de steller van de handeling en de te vervullen voorafgaande vormvereisten.
Wat die drie punten betreft, geeft het ontwerp aanleiding tot de volgende opmerkingen.
Algemene opmerking
Zoals de afdeling Wetgeving heeft opgemerkt in haar advies 44.540/3, op 19 mei 2008 gegeven over een ontwerp dat ontstaan heeft gegeven aan het koninklijk besluit van 12 juni 2008 `betreffende de planning van het medisch aanbod',
"[moet v]oor de beperking van het aantal kandidaten dat toegang heeft tot een bijzondere beroepstitel, zowel voor het gehele land als per gemeenschap, (...) een verantwoording kunnen worden gegeven die de toets aan het grondwettelijke beginsel van de gelijkheid en de niet-discriminatie kan doorstaan."
Wat dat betreft, volgt uit arresten die de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft gewezen, dat de koninklijke besluiten die over de planning van het medisch aanbod gaan, afgestemd moeten zijn op de situatie die ze beogen te regelen, "tenant compte des besoins de santé de la population et des moyens que les pouvoirs publics veulent y consacrer" (1). Indien de steller van het ontwerp niet kan aantonen dat dat zo is, bestaat de kans dat het ontworpen besluit door de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State nietig wordt verklaard en zouden de rechtscolleges die omtrent geschillen naar aanleiding van de uitvoering van dat besluit worden geadieerd, het besluit zelfs terzijde kunnen schuiven met toepassing van artikel 159 van de Grondwet, in het bijzonder wanneer de gemeenschappen de maatregelen om het aantal kandidaten in kwestie te beperken, ten uitvoer leggen (2).
Het ontworpen besluit neemt, per gemeenschap, de aantallen over die de Planningscommissie - Medisch aanbod in haar advies 2017_04 van 7 maart 2017 heeft vastgesteld. De afdeling Wetgeving beschikt niet over de noodzakelijke feitenkennis om te kunnen oordelen over de relevantie van de informaties die in dat advies staan, en dus over de vraag of de vermelde aantallen afgestemd zijn op de noden inzake het medische aanbod. De steller van het ontwerp moet nagaan of die aantallen effectief op die noden zijn afgestemd.
Onderzoek van het ontwerp
Artikel 2
Overeenkomstig artikel 92, §§ 1, 1°, en 2, 1°, van de wet `betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen', gecoördineerd op 10 mei 2015, moet het besluit dat de quota voor het jaar 2023 bepaalt, voor de aanvang van het academiejaar 2017-2018 worden vastgesteld (3).
Voor zover het ontworpen besluit ten minste tien dagen voor de aanvang van dat academiejaar wordt bekendgemaakt, is er bijgevolg geen reden om af te wijken van de regels voor de inwerkingtreding van verordeningsbesluiten.
De griffier,
B. Drapier.
De voorzitter,
P. Vandernoot.
_______
Nota's
(1) RvS 26 juli 2016, nr. 235.543, Motte; in dezelfde zin met name RvS 12 augustus 2016, nr. 235.618, Saci c.s.
(2) Zie de voornoemde arresten.
(3) Zie in dat verband advies 60.157/AV van de algemene vergadering van de afdeling Wetgeving van de Raad van State, op 29 november 2016 gegeven over een ontwerp van koninklijk besluit `tot wijziging van het koninklijk besluit van 12 juni 2008 betreffende de planning van het medisch aanbod'.
31 JULI 2017. - Koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 12 juni 2008 betreffende de planning van het medisch aanbod
FILIP, Koning der Belgen,
Aan allen die nu zijn en hierna wezen zullen, Onze Groet.
Gelet op de wet betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen, gecoördineerd op 10 mei 2015, artikel 92, § 1, 1° ;
Gelet op het koninklijk besluit van 12 juni 2008 betreffende de planning van het medisch aanbod;
Gelet op het advies van de Planningscommissie - medisch aanbod, gegeven op 7 maart 2017;
Gelet op het advies van de Inspecteur van Financiën, gegeven op 10 april 2017;
Gelet op de akkoordbevinding van de Minister voor Begroting, gegeven op 24 april 2017;
Gelet op advies nr. 61.555/2 van de Raad van State, gegeven op 19 juni 2017, met toepassing van artikel 84, § 1, eerste lid, 2°, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973;
Gezien de impactanalyse van de regelgeving, uitgevoerd overeenkomstig artikelen 6 en 7 van de wet van 15 december 2013 houdende diverse bepalingen inzake administratieve vereenvoudiging;
Op de voordracht van de Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid en op het advies van de in Raad vergaderde Ministers,
Hebben Wij besloten en besluiten Wij :
Artikel 1. In artikel 3 van het koninklijk besluit van 12 juni 2008 betreffende de planning van het medisch aanbod, laatst gewijzigd bij het koninklijk besluit van 30 augustus 2015, worden de volgende wijzigingen aangebracht :
1° het eerste lid wordt aangevuld met een nieuw streepje, luidende : "- 1445 voor het jaar 2023";
2° in het tweede lid wordt de bepaling onder 1° aangevuld met een nieuw streepje, luidende : « - 838 voor het jaar 2023 »;
3° in het tweede lid wordt de bepaling onder 2° aangevuld met een nieuw streepje, luidende : « - 607 voor het jaar 2023 ».
Art. 2. Dit besluit treedt in werking de dag waarop het in het Belgisch Staatsblad wordt bekendgemaakt.
Art. 3. De minister bevoegd voor Sociale Zaken en de minister bevoegd voor Volksgezondheid zijn, ieder wat hem betreft, belast met de uitvoering van dit besluit.
Gegeven te Brussel, 31 juli 2017.
FILIP
Van Koningswege :
De Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid,
M. DE BLOCK
Bijlage
Formeel advies 2017_04 van de Planningscommissie
Medisch aanbod
Overeenkomstig artikel 91, § 2, van de gecoördineerde wet van 10 mei 2015 met betrekking tot de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen;
Overeenkomstig artikel 10, § 1 van het koninklijk besluit van 2 juli 1996 tot vaststelling van de regels met betrekking tot de samenstelling en de werking van de Planningscommissie medisch aanbod;
Na geldige beraadslaging brengt de Planningscommissie-medisch aanbod het volgende advies uit :
Advies betreffende de contingentering van de artsen : federaal quota voor de jaren 2023-2026 tot wijziging van het KB van 12 juni 2008 betreffende de planning van het medisch aanbod.
Aantal bladzijden (inclusief dit blad) : 5
Dit advies werd aanvaard met de volgende quorums :
Aanwezige stemgerechtigde leden :
Stemmen voor : 14
Stemmen tegen : 0
Onthouding : 0
Plaats en datum van de vergadering :
Brussel, 7 maart 2017.
B. Velkeniers,
Voorzitter.
A. Somer,
Secretaris.
Advies betreffende de contingentering van de artsen : de federale quota voor de jaren 2023 tot 2026 tot wijziging van het KB van 12 juni 2008 betreffende de planning van het medisch aanbod
Federaal quota Artsen 2023-2026
De Planningscommissie adviseert het volgend federaal quota met betrekking tot het aantal geattesteerde kandidaten dat jaarlijks toegang krijgt tot de opleiding die leidt naar één van de beroepstitels in kwestie (KB van 12 juni 2008 betreffende de planning van het medisch aanbod).
Het federaal quota wordt vastgelegd op :
Voor België,
Voor de jaren 2023-2026 : 1.445
Het quota verdeelt zich naar gemeenschap
Voor de Franse Gemeenschap,
Voor de jaren 2023-2026 : 607
Voor de Vlaamse Gemeenschap,
Voor de jaren 2023-2026 : 838
Deze quota werden vastgelegd met behulp van alternatieve arbeidskracht-toekomstscenario's, ontwikkeld met behulp van een wiskundig projectiemodel.
De alternatieve scenario's verschillen op de volgende punten van de basisscenario's (standaard scenario's die de geobserveerde trends onveranderd laten doorlopen) die in 2016 werden ontwikkeld bij de voorbereiding van het quota-advies 2022.
- Het effect van een toegangsfilter voor de studies geneeskunde binnen de Franstalige gemeenschap, ingaand vanaf het academiejaar 2018-2019;
- Een vermindering van de arbeidstijd ten gevolge van maatschappelijke evoluties naar een betere werk-privé balans;
- Een toenemende verhoging van het aandeel aan stagiairs dat kiest voor de huisartsgeneeskunde op het moment van de opleiding die leidt naar het behalen van een bijzonder beroepstitel;
- Een aanpassing van het gehanteerde zorgconsumptie-patroon : de commissie schuift een visie van een langere levensverwachting in goede gezondheid naar voor en past dit aangepast zorgpatroon toe in de projecties voor de betrokken specialismen.
Net als de basisscenario's houden de alternatieve scenario's rekening met alle beschikbare gegevens wat betreft de nieuw gediplomeerden in België en in het buitenland, de stocks, de activiteit van de professionals, de Belgische bevolking en haar zorgconsumptie. Op die manier worden niet enkel ook de bestaande quota-overschrijdingen in rekening gebracht, maar ook de instroom van buitenlanders (die een basisopleiding geneeskunde komen volgen en/of een specialisatie of reeds beschikken over in het buitenland behaalde diploma's). Dit maakt het mogelijk de waargenomen en verwachte trends (projecties) op het vlak van de evolutie van het aantal actieve beroepsbeoefenaars in het kader van de verplichte ziekte- en invaliditeitsverzekering, hun dichtheid ten opzichte van de bevolking en hun gewogen dichtheid rekening houdend met de zorgvraag van de bevolking. De uit het model resulterende gegevens worden daarnaast ook uitgedrukt in termen van het activiteitsniveau (of VTE).
Om het globaal quota te kunnen bepalen, heeft de Planningscommissie de evolutie van het aantal actieve artsen per specialisme onderzocht die voortvloeit uit het opgestelde scenario en nagegaan welke van deze evoluties problematisch zijn (overschot of tekort).
Met het oog op het waarborgen van een zo groot mogelijke toegankelijkheid tot de eerstelijnsgezondheidszorg voor de Belgische bevolking, hebben de leden er bewust voor gekozen in de eerste plaats het aantal huisartsen te verhogen.
De vermelde subquota voor de huisartsgeneeskunde dienen geïnterpreteerd te worden als een te realiseren minimum. Ze houden rekening met de opleidingscapaciteit.
Voor elk specialisme werd het effect van 6 verschillende instroom-niveaus wat betreft het aantal kandidaten dat het specialisme aanvangt bestudeerd : een instroom op basis van een voortzetting van het advies-quota 2022, een instroom volgens het binnen de werkgroep ontwikkelde alternatief scenario, en vier instroomniveaus die zich in een vork rond deze laatste instroom bevinden (typische waarden -50 %, -25 %, +25 %, +50 %).
Bijzondere aandacht werd in dit kader besteed aan de geprojecteerde evoluties van de gewogen VTE- dichtheid resulterend uit deze geteste instroom-niveaus. Deze indicator combineert verschillende effecten, met name de verwachte evolutie van het activiteitsniveau en de verwachte evolutie van de zorgvraag van de bevolking.
De werkgroep Artsen van de Planningscommissie bestudeerde op deze manier het effect van de 6 instroom-niveaus en woog deze af tegenover de verwachte trends binnen elk medisch specialisme, en dit op basis van haar expertise en terreinkennis. Deze discussie mondde uit in de vastlegging van een instroom-niveau (quota) voor de periode 2023-2026 voor elke geanalyseerde specialisme-groep en dit per gemeenschap.
Comm. FL | Comm. FR | Tot. | VL Gem. | FR. Gem. | ||||
Médecine générale | 362 | 266 | 628 | Huisartsgeneeskunde | 362 | 266 | 628 | |
Psychiatrie (3 titres) | 36 | 27 | 63 | Psychiatrie (3 titels) | 36 | 27 | 63 | |
Médecine d'urgence et médecine aiguë | 43 | 38 | 81 | Acute en urgentie-geneeskunde | 43 | 38 | 81 | |
Gériatrie | 25 | 15 | 40 | Geriatrie | 25 | 15 | 40 | |
Rhumatologie | 11 | 9 | 20 | Reumatologie | 11 | 9 | 20 | |
Biologie clinique | 12 | 8 | 20 | Klinische biologie | 12 | 8 | 20 | |
Anatomie pathologique | 9 | 6 | 15 | Pathologische anatomie | 9 | 6 | 15 | |
Ophtalmologie | 22 | 14 | 36 | Oftalmologie | 22 | 14 | 36 | |
Otorhinolaryngologie | 12 | 8 | 20 | Otorinolaryngologie | 12 | 8 | 20 | |
Dermato-vénéréologie | 9 | 9 | 18 | Dermato-venereologie | 9 | 9 | 18 | |
Médecine interne | 45 | 35 | 80 | Inwendige geneeskunde | 45 | 35 | 80 | |
Cardiologie | 12 | 8 | 20 | Cardiologie | 12 | 8 | 20 | |
Gastro-entérologie | 15 | 8 | 23 | Gastro-enterologie | 15 | 8 | 23 | |
Pneumologie | 10 | 6 | 16 | Pneumologie | 10 | 6 | 16 | |
Médecine physique et réadaptation | 11 | 7 | 18 | Fysische geneeskunde en revalidatie | 11 | 7 | 18 | |
Oncologie médicale | 7 | 7 | 14 | Medische oncologie | 7 | 7 | 14 | |
Anesthésie-réanimation | 50 | 35 | 85 | Anesthesie-reanimatie | 50 | 35 | 85 | |
Chirurgie plastique | 5 | 3 | 8 | Plastische heelkunde | 5 | 3 | 8 | |
Neurochirurgie | 4 | 3 | 7 | Neurochirurgie | 4 | 3 | 7 | |
Stomatologie | 6 | 3 | 9 | Stomatologie | 6 | 3 | 9 | |
Chirurgie orthopédique | 15 | 10 | 25 | Orthopedische heelkunde | 15 | 10 | 25 | |
Urologie | 10 | 5 | 15 | Urologie | 10 | 5 | 15 | |
Médecine nucléaire | 6 | 5 | 11 | Nucleaire geneeskunde | 6 | 5 | 11 | |
Neuropsychiatrie et Neurologie | 24 | 15 | 39 | Neuropsychiatrie en Neurologie | 24 | 15 | 39 | |
Gynécologie-obstétrique | 19 | 15 | 34 | Gynaecologie-verloskunde | 19 | 15 | 34 | |
Pédiatrie | 20 | 15 | 35 | Pediatrie | 20 | 15 | 35 | |
Radiothérapie-oncologie | 3 | 2 | 5 | Radiotherapie-oncologie | 3 | 2 | 5 | |
Radiodiagnostic | 15 | 10 | 25 | Radiodiagnose | 15 | 10 | 25 | |
Chirurgie | 20 | 15 | 35 | Heelkunde | 20 | 15 | 35 | |
QUOTA FEDERAL | 838 | 607 | 1445 | FEDERAAL QUOTA | 838 | 607 | 1445 |
De som van de vastgelegde quota per gemeenschap en per specialisme bepaalt het globale quota.
Hoewel de federale Staat voortaan enkel bevoegd is voor het globaal quota, herneemt de Planningscommissie in zijn advies betreffende het federale artsenquota 2023-2026, en dit met het oog op transparantie en doorstroming van informatie, en aangezien het globaal quota wordt berekend als som van de quota per specialisme, de quota's per bijzondere beroepstitel en per Gemeenschap. De Planningscommissie formuleert op deze wijze aanbevelingen ten behoeve van de Gemeenschappen, die bevoegd zijn voor het vastleggen van hun respectievelijke subquota's.
De vastgelegde subquota's voor de 29 specialismen zijn er op gericht het medische zorgaanbod te blijven garanderen. De specifieke bijsturingen voor bepaalde specialismen in de quota 2023-2026 beogen telkens een geobserveerd of verwacht overschot of tekort op te lossen of te voorkomen.
Met het aanleveren van de uitgewerkte alternatieve scenario's rondt de Planningscommissie een studie- en analysecyclus af die aanving met de PlanCAD gegevenskoppeling Artsen in 2015 en de uitwerking van basisscenario's Artsen in 2016. De commissie dringt er dan ook op aan dat zowel het federale niveau als de Gemeenschappen de nodige stappen nemen om dit quota-advies dat voortvloeit uit een werk van lange adem te implementeren.
De gezondheidszorg is in volle ontwikkeling, zowel op wetenschappelijk als op technologisch gebied. Deze ontwikkelingen zullen waarschijnlijk een impact hebben op de medische specialismen waar de bevolking beroep op zal doen. De quota-niveaus dienen dan ook op regelmatige wijze te worden geëvalueerd. Een nieuwe PlanCAD Artsen gegevenskoppeling wordt zo voorzien in 2018, op basis van de meest recent beschikbare gegevens.
De leden van de Commissie menen tenslotte dat de contingentering van de toegang tot de beroepstitels in België enkel kan blijven voortbestaan indien tegelijkertijd een regeling wordt uitgewerkt voor de instroom van artsen die opgeleid werden in het buitenland.