rbeidsongeschiktheid

Arbeidsongeschiktheid door ziekte of ongeval.
Noch het wettelijke ‘basis’sociaal statuut van werknemers-bedienden, noch dit van zelfstandigen, voorziet in een goede beveiliging van het inkomen wanneer iemand t.g.v. ziekte of ongeval arbeidsongeschikt wordt.

Verplichte ziekte- en invaliditeitsverzekering als arts-bediende.

Voor de geneeskundige verstrekkingen, zijn zowel de grote als de kleine risico’s verzekerd. De eerste maand van de arbeidsongeschiktheid is het gewaarborgde maandloon door de werkgever verschuldigd.
Na die maand (of van bij de aanvang van de arbeidsongeschiktheid indien de rechthebbende nog geen maand gewerkt heeft) ontstaat de periode van primaire arbeidsongeschiktheid (tot één jaar). De arbeidsongeschiktheidsvergoeding bedraagt van de tweede tot en met de twaalfde maand van de periode van arbeidsongeschiktheid  60% van het brutoloon met een maximum van € 71,02 per dag. De vergoeding wordt zes dagen per week uitgekeerd.
Na 1 jaar geldt een andere regeling: de invaliditeitsregeling. De gerechtigde met gezinslast ontvangt dan 65% van het vroegere brutoloon (maximum € 76,94). Alleenstaanden ontvangen 55% (maximum € 65,10) en samenwonenden 40% van het brutoloon (maximum € 47,35).
Denk eraan: het vervangingsinkomen is belastbaar!



Verplichte ziekte- en invalideitsverzekering als arts –zelfstandige

Het is zeer belangrijk om tijdig (d.w.z. binnen de 28 dagen na de aanvang van de werkonbekwaamheid) aangifte te doen van de arbeidsongeschiktheid. Bij laattijdige aangifte vervalt het recht op uitkeringen namelijk voor iedere dag vertraging. Er is een tegemoetkoming voor hulp van derden van € 12,73 per dag. Om recht te hebben op die vergoedingen en terugbetalingen, moet u zich aansluiten bij een ziekenfonds.
Ingevolge een akkoord tussen ziekenfondsen en de sociale verzekeringsfondsen worden alle gegevens m.b.t. de verzekerbaarheid in de ziekte- en invaliditeitsverzekering automatisch doorgegeven aan de respectievelijke ziekenfondsen. 

Werken tijdens arbeidsongeschiktheid

Zelfstandigen die arbeidsongeschikt zijn, kunnen onder bepaalde voorwaarden gedeeltelijk hun activiteit verder zetten. Ze moeten het akkoord hebben van de adviserend geneesheer van het ziekenfonds. Mits dit akkoord kan de activiteit verder gezet worden vanaf de tweede maand. De dagvergoeding wordt dan met 10% verminderd vanaf de eerste dag van de zevende maand tot het einde van de tewerkstelling. De maximale termijn voor verderzetting van dezelfde zelfstandige activiteit bedraagt 18 maanden.

HAIO en GSO (sui generis statuut)

De HAIO die arbeidsongeschikt is moet onmiddellijk zijn praktijkopleider verwittigen. Gaat het om een afwezigheid wegens ziekte of ongeval van meer dan twee dagen, dan moet de HAIO binnen de termijn van twee werkdagen een medisch attest dat de duur van de arbeidsongeschiktheid vermeldt, bezorgen aan het Sociaal Secretariaat met kopie aan de praktijkopleider. Hetzelfde geldt voor de verlenging van de ziekteperiode.
Indien de ziekteperiode of afwezigheid wegens arbeidsongeschiktheid langer duurt dan 28 kalenderdagen, dan moet de HAIO met een medisch getuigschrift vòòr de 28ste dag zijn ziekenfonds verwittigen  De werkhervatting moet door de HAIO gemeld worden aan het sociaal secretariaat.
De praktijkopleider hoeft geen financiële bijdrage te betalen voor een ziekteperiode van de HAIO (die langer duurt dan 5 opeenvolgende werkdagen). SUivzw draagt de financiële kosten voor ziekteperiodes langer dan 1 week en korter dan 1 maand. Inzake invaliditeit (na één jaar) geldt de wettelijke regeling inzake uitkeringen voor werknemers. De HAIO zal in dit geval ongeveer 45% van de bruto opleidingsvergoeding ontvangen. Er bestaat een aanvullende groepsverzekering via ICHO die voorziet in een aanvullende uitkering bij invaliditeit.
De arbeidsongeschikte GSO ontvangt gedurende de eerste maand van zijn arbeidsongeschiktheid verder zijn normaal loon. Vanaf de tweede maand ontvangt hij van het ziekenfonds een vergoeding van ongeveer 45% van zijn laatste bruto-opleidingsvergoeding.

Aanvullende verzekeringen

U merkt het: om grote financiële problemen te voorkomen moet u absoluut een verzekering gewaarborgd inkomen afsluiten. Dergelijke verzekeringen voorzien in de uitbetaling van een bijkomende vergoeding per dag tijdens de periode dat een arts arbeidsongeschikt is. Nagenoeg alle polissen stipuleren eerst een periode tijdens dewelke geen vergoeding wordt uitgekeerd. Dit kan gaan van een maand tot een jaar. Hoe langer de wachttijd (of carenzperiode), hoe goedkoper de polis, voor een zelfde dagvergoeding.
Bent u zelfstandige, dan  kunt u een sociaal Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen en een polis gewaarborgd inkomen combineren, maar er zijn wel twee beperkingen:

·      Verzekeringstechnische beperking (80%): bij volledige ongeschiktheid krijgt u een rente tot ten hoogste 80% van uw inkomen, met inbegrip van de uitkering van andere verplichte of vrije verzekeringen, inclusief een sociaal VAPZ.

·      Fiscale beperking (100%): premies voor aanvullende uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid kunnen maar ingebracht worden als kost ten belope van 100% van de normale bruto jaarbezoldiging. Als u zich oververzekert, wordt een deel van de premies als kost verworpen. Voor de 100%-grens worden zowel de dagvergoedingen van het ziekenfonds als alle andere uitkeringen (rente VAPZ, gewaarborgd inkomen, …) meegerekend.

Tip 1:

Aangezien de premie afhankelijk is van de duurtijd van de wachttijd of carenzperiode, is het aan te raden om eerder te kiezen voor een polis met een langere wachttijd. Een korte periode van arbeidsongeschiktheid is meestal wel overbrugbaar en kan ook opgevangen worden in een associatiecontract. Het is aangewezen om zich te verzekeren tegen langdurige, onomkeerbare ziekten en chronische aandoeningen. Kies eerder voor een verzekering met een langere wachttijd (bv. zes maanden) en een substantieel hogere vergoeding dan voor een verzekering met een korte wachttijd en een lagere vergoeding.
Tip 2:

Sluit uw verzekering gewaarborgd inkomen op zo jong mogelijke leeftijd af, liefst voor uw 25ste verjaardag. De kans dat u één of andere kwaal krijgt, neemt toe met de leeftijd, de premies evenzeer. Vermits verzekeringsmaatschappijen tuk zijn op uitsluitingen, geeft u ze daartoe best geen kans door een polis af te sluiten op een moment dat u nog gezond bent.
Tip 3:

Bent u werkzaam als bediende of ambtenaar en wenst u na een bepaalde periode in uw loopbaan over te schakelen naar een zelfstandigenstatuut, denk er dan aan dat u zich best bijkomend verzekert. Mocht u al een bepaald ‘verleden’ hebben op medisch vlak, houdt er dan rekening mee dat het afsluiten van een polis gewaarborgd inkomen niet evident is.
Tip 4:

De premies voor uw verzekering gewaarborgd inkomen zijn volledig fiscaal aftrekbaat zowel met als zonder BVBA. Het is interessanter om uw Riziv sociale voordelen volledig te gebruiken voor pensioenopbouw en om de verzekering gewaarborgd inkomen apart fiscaal in te brengen.

Associaties en arbeidsongeschiktheid t.g.v. ziekte of ongeval

In associatiecontracten waar de inkomsten gepoold worden (dus niet in kostenassociaties) wordt dikwijls overeengekomen dat een associé gedurende drie maanden verder recht blijft hebben op zijn poolaandeel. Deze termijn was afgestemd op de veelvoorkomende carenzperiode in verzekeringspolissen gewaarborgd inkomen. Veel van de oudere associatiecontracten voorzien dan ook geen enkele beperking. Met andere woorden: de solidariteit van drie maanden is onbeperkt, jaarlijks herhaalbaar.

Recente associatiecontracten voorzien meestal in een beperktere solidariteit. Soms wordt er voor een soort franchisesysteem gekozen. Een associé moet dan eerst minstens een maand arbeidsongeschikt zijn vooraleer de solidariteit begint te spelen. De solidariteit treedt daarna wel in werking eventueel zelfs met terugwerkende kracht. Een andere mogelijkheid bestaat in het beperken van de solidariteit tot een bepaalde maximale periode per kalenderjaar. Nog andere contracten voorzien dat bij arbeidsongeschiktheid de betrokken associé eerst zijn vakantie moet opnemen alvorens de solidariteit begint te werken.

Opgelet

Een arbeidsongeschikte zelfstandige heeft na een zogenaamde carenzperiode van één maand recht op dagvergoedingen van het ziekenfonds zoals hierboven uiteengezet. Deze uitkering is cumuleerbaar met een vergoeding uit een polis gewaarborgd inkomen en eveneens met een uitkering wegens solidariteit uit een pool. Een vergoeding van een polis gewaarborgd inkomen en een poolaandeel zijn daarentegen meestal niet onderling cumuleerbaar.
In kostenassociaties wordt de solidariteit soms ‘vertaald’ in een verminderde bijdrage in de gemeenschappelijke kosten door de arbeidsongeschikte associé. Voor gemeenschappelijke kosten die verdeeld worden volgens de ereloonomzet is er helemaal geen probleem: deze kosten vallen automatisch weg omdat er door de arbeidsongeschikte collega geen omzet gegenereerd wordt.
Bij het opstellen van dergelijke contracten zijn er dus heel wat punten waarop u voor wat betreft uw sociale bescherming moet letten. Het ASGB heeft heel wat expertise in huis om u daarbij te helpen. Contacteer onze juriste, Rita Cuypers op nummer 03.237.32.00 of via asgb@telenet.be

Het ASGB pleit voor de oprichting van een overheidsfonds, naar Frans voorbeeld, waar artsen met medische antecedenten zich nog wel kunnen verzekeren tegen een aantal risico’s van het leven. Anders kunnen zij niet of moeilijk aanspraak maken op het afsluiten van verzekeringen zoals een levensverzekering bij een hypothecaire lening, een hospitalisatieverzekering, een verzekering gewaarborgd inkomen.



ASGB-eisen